In 1959 won de film Ben-Hur maar liefst 11 Oscars. Het duurde tot 1997 voordat dit recordaantal werd geëvenaard. De Titanic was toen de volgende kaskraker. Twee films uit twee hele verschillende tijden. Judah Ben-Hur, de hoofdpersoon uit de eerste film, wordt uitgedaagd om zijn wraakgevoelens los te laten zodat hij echt vrij zal zijn. Rose, de hoofdpersoon uit de Titanic, ontdekt vrijheid als ze besluit haar geluk na te jagen. Twee verhalen met twee totaal verschillende rolmodellen. Waar de eerste film de nadruk legt op moreel handelen in je leven, moedigt de tweede film aan te kiezen voor je geluk. Het verschil tussen iets opgeven van jezelf of juist je gevoel najagen. Deze veranderende rolmodellen geven een duidelijk beeld van de verschuiving in onze samenleving.
Jacht op geluk
Nederland is een seculiere samenleving geworden. Seculier betekent dat je niet in een God gelooft en in feite je eigen god bent. Het ultieme doel in een seculiere samenleving is om gelukkig te zijn. Rolmodellen in deze tijd zijn mensen die succesvol en gelukkig zijn, ondanks alle tegenslagen. Waar komt die individuele jacht naar geluk vandaan? Aan de ene kant komt dat door het geloof van mensen dat dit leven op aarde alles is wat er is en dus maximaal van genoten moet worden. Maar er is nog een diepere reden, die te maken heeft met onze identiteit. Dus wie we ten diepste geloven te zijn. We denken namelijk dat onze waarde afhangt van de hoeveelheid geluk die we bereiken.
De Vlaamse psychiater Dirk de Wachter heeft veel mensen gesproken die kampen met depressies omdat ze niet kunnen dealen met het ongeluk dat ze meemaken. Hij zegt: “de grootste ziekte van de huidige samenleving is het idee dat het leven vooral leuk moet zijn. Je moet voldoen aan bepaalde eisen en verwachtingen. Als dat niet lukt, is dat moeilijk.” Hij constateert dat de mens denkt dat we dit gelukkige leven zelf moeten maken. Een soort individuele prestatie, waardoor je succesvol bent als je gelukkig bent. Op social media schreeuwen mensen hun geluk van de daken, maar het verdriet en de lastigheid hebben geen plaats. Als je het niet gemaakt hebt, ben je een mislukkeling. De hoogte van jouw rapportcijfer voor je geluksgevoel bepaalt de waarde van je leven. Er zit dus een enorme druk op het zeggen dat je gelukkig bent, want iedereen wil waardevol zijn! Maar als je naar de cijfers kijkt over eenzaamheid, angststoornissen en depressies is er meer aan de hand.
Jouw waarde
De vraag is: wie of wat bepaalt jouw waarde? De Bijbel zegt dat je bent gemaakt naar Gods beeld (Gen. 1:27) en dat wij in Hem leven en uit Hem zijn voortgekomen (Han. 17:28, HTB). Dan ligt je identiteit, wie je ten diepste bent, dus in wie God zelf is. Jouw onschatbare waarde is verankerd in de God die nooit verandert. Je waarde kan dus nooit veranderen, omdat je identiteit is verbonden aan de nooit-veranderende God. Maar dit kan je niet zien als je los van God bent. In God zie je pas wie je bent. Er is dus een verschil tussen je werkelijke waarde en je gevoelswaarde. Zolang je los bent van de God van liefde ken je alleen je gevoelswaarde. Die hangt af van omstandigheden en verandert steeds. Een mogelijk gevolg hiervan is de steeds voortdurende jacht naar geluk en succes, want dat geeft een (weliswaar schommelend) gevoel van eigenwaarde. Maar de eigenwaarde die verbonden is met de God van liefde is stabiel en bevredigt in alles wat je nodig hebt.
Als je van God los bent, weet je niet hoe God naar je kijkt. En als je niet weet hoe God naar je kijkt, blijf je jagen naar bevestiging buiten Hem om. Je gaat denken geluk en succes nodig te hebben om waardevol te zijn! Deze jacht naar bevestiging stopt pas wanneer je geworteld raakt in de liefde van God. Zijn liefde brengt dan rust in je ziel. Vanuit je eigen leven mag jij uitleggen wat de invloed op jou was van het los zijn van Gods liefde. Vervolgens kan je uitleggen hóe het kan dat iemand los van God is: je leeft voor jezelf.
En dat is de kern van zonde: leven voor jezelf… Daarom is zonde nog steeds heel erg van deze tijd. En is ook vandaag herstel nodig in Jezus.